Hava Filtresi Ne Sıklıkla Kontrol Edilmeli

Motorun havaya olan ihtiyacı yakıta olan ihtiyacından kat kat fazladır. Yakılan her damla benzin ya da dizel için silindirlere büyük miktarda temiz hava girmesi gerekir. Bu havayı tozdan, kum tanelerinden, böceklerden ve yol kirinden süzen parça hava filtresidir. Küçük ve ucuz bir parça olmasına rağmen ihmal edildiğinde yakıt tüketimini artırır, çekişi düşürür ve uzun vadede silindir cidarlarında aşınmaya yol açar.

En sık sorulan konu hava filtresi değişim süresi oluyor. Kesin bir takvim vermek yerine, filtrenin ne kadar hızlı kirlendiğini belirleyen koşulları anlamak daha doğru bir yaklaşım. Aynı araç, asfalt yolda kullanıldığında filtresini 25.000 km taşıyabilirken, toprak yolda çalıştığında 8.000 km'de tıkanabilir.

Kontrol Aralığı Nasıl Belirlenir

Genel bir başlangıç noktası olarak filtreye her yağ değişiminde bakmak, yani yaklaşık 10.000 km'de bir gözle kontrol etmek yeterlidir. Değişim ise kirlenme durumuna göre 15.000–30.000 km arasında bir yerde gerçekleşir. Aşağıdaki tablo kullanım koşullarına göre kabaca yol gösterir:

Kilometre az olsa bile filtre kâğıdı nemden ve zamanla bozulur; bu yüzden düşük kilometreli araçlarda takvim yılı ölçü alınır.

Adım Adım Kontrol

1. Motoru soğutun. Kontak kapalı, motor ılık ya da soğuk olmalı. Sıcak motorda hem yanma riski var hem de filtre kutusunun plastik klipsleri daha kırılgan davranır.
2. Filtre kutusunu bulun. Çoğu araçta motor kapağının bir kenarında, kalın bir hava hortumuyla emme manifolduna bağlanan dikdörtgen ya da yuvarlak plastik kutudur. Kapağı genelde dört klips veya birkaç yıldız vida tutar.
3. Kapağı açıp filtreyi çıkarın. Filtreyi çıkarırken hangi yöne baktığını, hangi tarafın kirli olduğunu aklınızda tutun. Gerekirse telefonla fotoğraf çekin.
4. Işığa tutun. Filtre kâğıdını güneşe ya da bir el lambasına doğru tutun. Kıvrımların arasından ışık geçiyorsa filtre hâlâ iş görüyor demektir. Işık neredeyse hiç geçmiyorsa değişim zamanı gelmiştir.
5. Rengine ve dokusuna bakın. Yeni filtre beyaz ya da açık krem renktedir. Gri tonlar normal kirlenmedir. Koyu kahve, yağlı, nemli ya da is kokan bir filtre yalnızca kirli değil, aynı zamanda başka bir sorunun (yağ buharı, egzoz gazı kaçağı) işareti olabilir.
6. Kutunun içini temizleyin. Dibe biriken yaprak parçaları, kum ve böcekleri nemli bir bezle alın. Basınçlı hava kullanacaksanız yönü dışa doğru olsun; kiri emme kanalına doğru üflemeyin.
7. Contayı ve kapağı kontrol edin. Filtrenin kenarındaki lastik dudak deforme olmuşsa filtrelenmemiş hava yandan sızar. Bu durumda filtre temiz olsa da işini yapmıyordur.
8. Yerine oturtun ve kapatın. Filtre yuvasına tam oturmalı, kapak zorlanmadan kapanmalı. Klipsleri sırayla bastırın, vidaları aşırı sıkmayın. Hava hortumunun kelepçesinin gevşemediğinden emin olun.
9. Kısa bir test yapın. Motoru çalıştırıp rölantide dinleyin. Islık ya da emme sesi duyuyorsanız kapak tam kapanmamış olabilir.

Filtrenin Değişmesi Gerektiğini Söyleyen Belirtiler

• Yakıt tüketiminde açıklanamayan artış
• Yüklenmede ya da rampada güç kaybı, geç tepki veren gaz pedalı
• Rölantide düzensiz çalışma, hafif titreme
• Egzozdan koyu duman (özellikle dizellerde)
• Motor bölmesinden gelen boğuk emme sesi

Bu belirtiler başka arızalarla da örtüşür; karbon birikintisi, buji ya da yakıt sistemi kaynaklı sorunlar benzer şikâyet yaratır. Bu yüzden en ucuz ve en hızlı kontrol olan hava filtresine önce bakmak mantıklıdır.

Sık Yapılan Hatalar

• Filtreyi basınçlı havayla üfleyip tekrar takmak. Kâğıt filtrenin gözenekleri havayla açılmaz, aksine yırtılır. Bir kez gözenek zarar gördüğünde filtre kum geçirmeye başlar. Yıkanabilir sünger tipi filtreler dışında temizleyip kullanmak doğru değildir.
• Sadece kilometreye bakmak. Tozlu yolda çalışan bir araçta takvim hiçbir şey ifade etmez. Ölçü, filtrenin görünen durumudur.
• Filtreyi ters ya da eğik takmak. Kenar contası tam oturmadığında filtrelenmemiş hava doğrudan motora girer. Bu, filtresiz gitmekten farksızdır.
• Kabin filtresiyle karıştırmak. Klima bakımında değiştirilen polen filtresi kabin havasını, motor hava filtresi ise motorun aldığı havayı süzer. İkisi farklı yerdedir ve ayrı ayrı takip edilir.
• Kutunun dibini temizlememek. Yeni filtre takıp altta biriken kumu bırakmak, kısa sürede aynı noktaya dönmek anlamına gelir.
• Uyumsuz ölçüde filtre almak. Bir iki milimetre farklı