Hava ve Yağ Filtreleri Nasıl Değiştirilir
Filtreler, aracın en ucuz ama en çok ihmal edilen parçalarıdır. Motorun temiz hava soluması, yağın içindeki metal talaşlarının tutulması ve kabine giren tozun süzülmesi hep bu küçük parçaların işidir. İyi tarafı şu: araç filtre değişimi, ev garajında birkaç basit el aletiyle yapılabilecek işlerin başında gelir. Aşağıda filtre türlerini, hangi aralıklarla değiştirilmeleri gerektiğini ve işlemin adım adım nasıl yapıldığını anlatıyorum.
Araçtaki filtre çeşitleri
Çoğu binek araçta dört ana filtre bulunur:
- Hava filtresi: Motora giren havayı süzer. Genellikle motor bölmesinde plastik bir kutu içindedir ve klipslerle ya da birkaç vidayla kapatılır.
- Yağ filtresi: Motor yağının içindeki kurum, metal parçacık ve tortuyu tutar. Motor bloğunun yan ya da alt tarafında, silindirik bir kartuş veya vidalanabilir bir kap şeklindedir.
- Polen (kabin) filtresi: Havalandırmadan içeri giren toz ve poleni süzer. Genellikle torpido gözünün arkasında veya ön cam altındaki kanalda durur. Klima performansıyla doğrudan ilişkili olduğu için klima bakımı konusunu da beraberinde getirir.
- Yakıt filtresi: Depodan gelen yakıttaki tortuyu tutar. Bazı modellerde depo içinde olduğundan ev şartlarında değiştirilmesi zordur.
Değişim sıklığı
Kesin bilgi her zaman aracın kullanım kılavuzundadır; ancak genel kabul gören aralıklar şöyledir:
| Filtre | Ortalama aralık | Erken değişim gerektiren durum |
|---|---|---|
| Hava filtresi | 15.000–20.000 km | Tozlu, toprak yollar |
| Yağ filtresi | Her yağ değişiminde | Kısa mesafe, sık soğuk çalıştırma |
| Polen filtresi | Yılda bir veya 15.000 km | Şehir içi yoğun trafik |
| Yakıt filtresi | Üretici önerisine göre | Kalitesiz yakıt kullanımı |
Yağ filtresini ayrı bir işlem gibi düşünmemek gerekir; motor yağı değiştirilirken filtre de mutlaka yenilenir. Eski filtre içinde kirli yağ kalır ve yeni yağı ilk dakikada kirletir.
Hazırlık
İhtiyacınız olanlar: doğru numaralı hava ve yağ filtresi, filtre kayışı veya kelepçe anahtarı, uygun lokma takımı, yağ toplama küveti, temiz bez, eldiven ve aracı emniyetle kaldıracak kriko ile sehpa. Filtre numarasını eski filtrenin üzerinden veya ruhsattaki motor koduna göre bulun; “benzeri” filtre almak yerine birebir uyumlu olanı tercih edin.
Adım adım değişim
- Aracı hazırlayın. Düz bir zemine park edin, el frenini çekin, motoru soğumaya bırakın. Sıcak egzoz ve sıcak yağ en sık karşılaşılan yanık sebebidir.
- Hava filtresi kutusunu açın. Kutunun kenarındaki metal klipsleri açın ya da vidaları sökün. Kapağı kaldırırken kutunun içine toprak dökülmemesine dikkat edin.
- Eski hava filtresini çıkarın. Yönünü ve conta tarafının hangi yöne baktığını fotoğraflayın. Kutunun içinde biriken yaprak, böcek ve tozu nemli bezle silin; basınçlı hava tutacaksanız emme kanalına doğru üflemeyin.
- Yeni filtreyi yerleştirin. Lastik contası oturağa tam temas etmeli, kenarları kıvrılmamalıdır. Kapağı kapatıp klipsleri sırayla, karşılıklı olacak şekilde sabitleyin.
- Motor yağını boşaltın. Yağ filtresi değişimi yağ tahliyesiyle birlikte yapılır. Karteri açıp yağı küvete alın, bu sırada filtreye geçin.
- Yağ filtresini sökün. Kayış anahtarını filtreye geçirip saat yönünün tersine çevirin. İçinde yağ kaldığı için altına mutlaka kap koyun. Kartuş tipi filtrelerde kapağı lokma ile açıp içindeki kâğıt eleman ile o-ringi çıkarın.
- Yeni filtreyi takın. Yeni filtrenin lastik contasına parmağınızla ince bir tabaka temiz motor yağı sürün. Filtreyi elle çevirerek oturtun, conta yüzeye değdikten sonra yaklaşık dörtte üç tur daha sıkın. Anahtarla zorlamayın.
- Yeni yağı doldurun ve kontrol edin. Karter tapasını sıkıp yağı ekleyin, motoru birkaç dakika çalıştırın, kaçak var mı diye filtre çevresine bakın. Motoru durdurup beş dakika bekledikten sonra çubuktan seviyeyi ölçün.
- Polen filtresini de kontrol edin. Torpido gözünü boşaltıp yan mandalları serbest bırakarak filtre kapağına ulaşabilirsiniz. Üzerindeki hava akış oku, aracın üfleme yönüyle aynı olmalıdır.
- Kayıt tutun. Değişim tarihini ve kilometreyi bir deftere yazın. Fren, akü ve lastik kontrollerini de aynı defterde takip ederseniz bakım takvimi kendiliğinden oluşur.
Sık yapılan hatalar
- Yağ filtresini fazla sıkmak. Contayı ezer, sökerken filtreyi parçalar ve sızıntıya yol açar. El sıkılığı yeterlidir.
- Eski o-ringi kapta unutmak. Kartuş tipi filtrelerde eski conta yerinde kalırsa yeni conta üstüne binen çift halka ciddi yağ kaçağı yapar.
- Hava filtresini yıkayıp tekrar takmak. Kâğıt elemanlı filtreler yıkanmaz; ıslanınca gözenekleri kapanır. Sadece yıkanabilir tip sünger/pamuk filtreler için özel temizlik se