Far Lambalarını Değiştirmek ve Ayarlamak

Karanlık bir yolda ilerlerken farların yetersiz kalması, sadece konfor meselesi değil; doğrudan güvenlikle ilgili bir durumdur. Ampullerin ömrü dolmaya yaklaştıkça ışık gücü fark edilmeden azalır, sürücü de buna alışır. Bir gün ampul tamamen yandığında ise aslında aylardır eksik ışıkla gidildiği anlaşılır. İyi haber şu: far lambası değişimi ayarlama işi, çoğu araçta el aleti seti ve yarım saatlik sabırla evde yapılabilecek işlerden biridir.

Önce Far Türünü Tanıyın

Değişime başlamadan önce aracınızda hangi tip aydınlatma kullanıldığını bilmeniz gerekir, çünkü sökme yöntemi ve dikkat edilecek noktalar buna göre değişir.

Halojen

En yaygın ve en ucuz tip. Cam ampul içinde tungsten flaman ve halojen gaz bulunur. Kolay bulunur, kolay değişir. Tek kritik nokta: cam gövdesine çıplak elle dokunmamak. Parmaktaki yağ, ısındığında camda lekelenmeye ve erken kırılmaya yol açar.

Xenon (HID)

Ateşleme için yüksek gerilim üreten bir balast kullanır. Kontağı kapatmak yeterli değildir; akü bağlantısını da ayırmak gerekir. Xenon ampuller çift olarak değiştirilir, çünkü zamanla renk sıcaklığı kayar ve tek taraf yenilendiğinde iki far birbirine benzemez.

LED

Uzun ömürlüdür ama bazı araçlarda ampul olarak değil, komple modül olarak tasarlanmıştır. Bu durumda tek diyot arızasında bile ünitenin tamamı değişir. Aftermarket LED dönüşüm kitleri ise halojen reflektöre takıldığında ışığı dağıtır; karşıdan gelen sürücüyü kör eder, kendi görüşünüzü de iyileştirmez.

Doğru Ampulü Seçmek

Soket tipi kullanım kılavuzunda veya eski ampulün metal tabanında yazar: H4, H7, H11, HB3 gibi. Watt değerini yükseltmek cazip görünür ama fabrika kablo kesiti ve reflektör buna göre tasarlanmadığı için soket erir. Aynı watt değerinde, daha verimli "plus" serisi ürünler daha mantıklı bir yükseltmedir.

Adım Adım Değişim

1. Motoru soğutun ve kontağı kapatın. Aracı düz bir zemine park edin. Xenon sistemde akünün eksi kutbunu sökün. Akü kutup başlarıyla çalışırken dikkat edilecek noktaları akü bakımı konusunu anlatan sayfada bulabilirsiniz.
2. Far arkasına erişim sağlayın. Bazı araçlarda kaput açıldığında ampul doğrudan görünür. Bazılarında hava filtresi kutusu, sigorta kutusu veya ön tekerlek davlumbaz kapağı geçici olarak sökülmelidir. Filtre kutusunu söktüyseniz, geri takarken kapağın tam oturduğundan emin olun; hava ve yağ filtreleri konusunda anlatılan sızdırmazlık mantığı burada da geçerlidir.
3. Elektrik soketini çıkarın. Plastik tırnağa bastırıp düz çekin. Kabloyu çekiştirmek kontak pinlerini gevşetir.
4. Toz lastiğini ve tutucuyu alın. Arkada kauçuk bir kapak varsa kenarından tutarak sıyırın. Ampul, tel yay klipsi, çeyrek tur döndürmeli metal bilezik veya küçük bir vida ile sabitlenmiştir. Hangi yöntemle sabitlendiğine bakıp not alın; geri takarken işinizi kolaylaştırır.
5. Yeni ampulü takın. Halojende temiz bir bez veya eldiven kullanın. Ampulün tabanındaki çıkıntılar yuvadaki kanallara oturmalı; zorlamayla değil, doğru pozisyonda kendiliğinden yerleşir. Yanlış konumda takılan ampul huzme desenini bozar.
6. Soketi ve kapağı yerine oturtun. Toz lastiği eksik veya yarım takılırsa far içine nem girer, camda buğu oluşur ve reflektör kaplaması matlaşır.
7. Test edin. Kısa far, uzun far ve sinyal fonksiyonlarını sırayla yakın. Diğer tarafı da aynı anda kontrol edin; ampuller genellikle birbirine yakın zamanlarda ömrünü tamamlar.

Far Ayarı: Duvar Yöntemi

Ampul değiştirildikten sonra, özellikle far ünitesi söküldüyse veya süspansiyonda değişiklik yapıldıysa huzme yüksekliği kontrol edilmelidir.

1. Aracı düz bir zemine, düz bir duvardan yaklaşık 5 metre uzağa, duvara dik gelecek şekilde park edin.
2. Lastik basınçlarını üretici değerine getirin. Eksik basınç aracın önünü indirip ayarı bozar; bu yüzden lastik basıncı kontrolü far ayarından önce yapılmalıdır. Bagajı boşaltın, yakıt deposu normal seviyede olsun ve sürücü koltuğuna kendi ağırlığınız kadar bir yük koyun.
3. Aracı birkaç kez yaylandırıp süspansiyonun kendi seviyesine oturmasını bekleyin.
4. Kısa farları yakın. Duvarda her iki huzmenin de belirgin bir üst kesme çizgisi ve sağa doğru yükselen bir omuz göreceksiniz.
5. Far merkezinin yerden yüksekliğini ölçün. Duvara bu yükseklikte yatay bir bant çizin (maskeleme bandı işinizi görür).
6. Kesme çizgisi, bu bandın biraz altında kalmalıdır. 5 metrede yaklaşık 5 santimetrelik düşüş yaygın bir referanstır; kullanım kılavuzunuzda oran verilmişse ona uyun.
7. Far gövdesindeki dikey ve yatay ayar vidalarını (genellikle yıldız ya da altı köşe başlı) çok az miktarda çevirerek düzeltin. Her çevirmeden sonra duvara bakın, tahmin yürütmeyin.
8. Sağ ve sol farın kesme çizgileri aynı yükseklikte olmalıdır. Aradaki fark, karşı yönden gelen sürücüyü rahatsız eden asıl sebeptir.

Farları ayarladıktan sonra gece bir kez de gerçek yolda deneyin. Duvarda doğru görünen ayar, arazide fazla yakına düşüyorsa birkaç milimetre yukarı almanız gerekebilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Halojen ampulün camını elle tutmak. En yaygın hata