Motor Tipleri ve Bakım Farklılıkları
Aracınızın kaputunu ilk kez kendiniz açtığınızda, motorun ne tür bir yakıtla çalıştığı sandığınızdan daha fazla şey belirler. Yağ değiştirme aralığından filtre seçimine, hatta soğuk havada aracı çalıştırma alışkanlığınıza kadar pek çok konu bu ayrıntıya bağlıdır. Benzin dizel motor farkları bakım planınızın iskeletini oluşturur; bu iskeleti anladığınızda, hangi işi ne sıklıkla yapacağınıza kendi başınıza karar verebilirsiniz.
İki Motor, İki Farklı Çalışma Mantığı
Benzinli motorlarda hava ve yakıt karışımı silindire alınır, sıkıştırılır ve bujiden gelen kıvılcımla ateşlenir. Dizel motorlarda ise buji yoktur; hava çok daha yüksek oranda sıkıştırılır, ısınır ve yakıt bu sıcak havaya püskürtüldüğünde kendiliğinden tutuşur. Tek cümlelik bu fark, motorun içindeki basınçları, titreşimi, sıcaklıkları ve dolayısıyla parçaların yıpranma biçimini baştan sona değiştirir.
| Konu | Benzinli | Dizel |
|---|---|---|
| Ateşleme | Buji kıvılcımı | Sıkıştırma ısısı |
| Sıkıştırma oranı | Daha düşük | Belirgin biçimde yüksek |
| Motor yağı kirlenmesi | Daha yavaş | Kurum nedeniyle daha hızlı |
| Yakıt sistemi hassasiyeti | Orta | Yüksek (su ve pisliğe duyarlı) |
| Soğuk çalıştırma | Buji | Kızdırma bujisi |
Adım Adım: Kendi Motorunuza Göre Bakım Planı Çıkarmak
-
Motorunuzu ve yağ standardını doğrulayın. Ruhsat ve kullanım kılavuzu size yakıt tipini, motor hacmini ve önerilen yağ viskozitesini söyler. Dizel araçlarda partikül filtresi varsa, düşük küllü (low SAPS) yağ zorunludur; benzinli için üretilmiş sıradan bir yağ filtreyi zamanla tıkar. Yağ değiştirme işleminin kendisi her iki motorda benzer ilerler, ancak ürün seçimi burada ayrışır.
-
Yağ değişim aralığını yakıta göre kısaltın. Dizel motorlarda yanma sonucu oluşan kurum yağın içine karışır ve yağ kısa sürede koyulaşır. Bu nedenle dizel araçlarda üretici aralığının üst sınırını zorlamamak, şehir içi kısa mesafe kullanımında ise aralığı bir miktar kısaltmak mantıklıdır. Benzinli motorlarda yağ daha uzun süre berrak kalır, yine de "renk açık" diye erteleme yapılmaz.
-
Filtreleri motorun ihtiyacına göre ayırın. Her iki motorda da hava ve yağ filtresi düzenli değişir. Fark, dizeldeki yakıt filtresi ve su ayırıcıdır. Dizel yakıtın içindeki nem, enjektör ve pompa için ciddi risk oluşturur; su ayırıcının tahliye vidası dönemsel olarak boşaltılır. Benzinlide bu görev daha basit bir yakıt filtresine düşer ve genelde daha uzun aralıklarla değişir.
-
Ateşleme ve kızdırma parçalarını takvime yazın. Benzinli araçta bujiler ve bobinler periyodik olarak kontrol edilir; aşınmış buji yakıt tüketimini ve titreşimi artırır. Dizelde buji yoktur ama kızdırma bujileri vardır. Bunlar bozulduğunda motor soğuk havada zor çalışır, ilk dakikalarda beyaz duman yapar. İkisi de kendi başınıza kontrol edebileceğiniz, çoğu araçta erişimi kolay parçalardır.
-
Egzoz tarafını farklı gözle inceleyin. Dizel araçlarda partikül filtresi ve EGR valfi kurum tutar; sürekli kısa mesafe kullanımı bu parçaların tıkanmasına yol açar. Haftada bir kez uzun yol yapmak, filtrenin kendini temizlemesine yardımcı olur. Benzinli tarafta katalitik konvertör ve lambda sensörü daha kritiktir. Egzoz sisteminin genel kontrolü ve karbon birikintisi temizliği konularını ayrı ayrı ele almakta fayda var.
-
Ortak bakımları ihmal etmeyin. Fren balataları, akü, lastik basıncı, soğutma sıvısı ve klima filtresi yakıt tipinden bağımsız olarak aynı disiplinle takip edilir. Tek istisna akü tarafıdır: dizel motorlar yüksek sıkıştırma nedeniyle marşta daha fazla akım çeker, bu yüzden zayıflamış bir akü kendini önce dizelde belli eder.
-
Kayıt tutun. Kilometre, tarih ve yapılan işlemi bir deftere yazın. İki motorun bakım ritmi farklı olduğu için, hafızaya güvenmek yerine yazılı takip çok daha güvenilirdir.
Sık Yapılan Hatalar
- Yağı sadece renge bakarak değerlendirmek. Dizelde yağ birkaç yüz kilometrede kararır; bu normaldir, ölçü kilometre ve zamandır.
- Yanlış standartta yağ kullanmak. Viskozite doğru olsa bile onay kodu uymuyorsa partikül filtresi ve turboya zarar verir.
- Dizelde yakıt filtresini ertelemek. Ucuz bir parçayı geciktirmek, enjektör ve pompa gibi çok daha pahalı parçalara yansır.
- Dizel aracı sürekli kısa mesafede kullanmak. Motor çalışma sıcaklığına ulaşamaz, kurum birikir, filtre tıkanır.
- Rölantide uzun süre ısıtmak. Her iki motorda da gereksizdir; birkaç dakika düşük devirde yola çıkmak daha sağlıklıdır.
- Turbo varsa motoru aniden susturmak. Özellikle yüklü sürüşten sonra kısa bir rölanti, turbo yataklarının soğumasını sağlar.
- Benzinli araçta bujiyi "arıza çıkana
Faydalı bağlantılar
- mobiltaxi-service - tum farm siteleri mobiltaxi testi